Sector
  • Havo bovenbouw
  • Vwo bovenbouw
Vakgebied
  • Scheikunde
Leerplankundig thema
  • Schoolexamen
  • Handreiking

De opbouw van toetsen

18-9-2015

Scheikunde is in twee grote lijnen een stapelvak. In het onderstaande schema staan de concepten in scheikunde weergegeven. 

tabel4.png 

Schema 1: Vereenvoudigd stroomschema concepten scheikunde havo/vwo.

In de klassen 1 tot en met 3 havo/vwo worden bij het vak scheikunde de volgende concepten/vaardigheden behandeld:

  • fysische scheidingsmethoden;
  • basis van de atoom- en molecuulbouw;
  • verbranding, ontleding;
  • reactievergelijkingen opstellen;
  • koolstofchemie, verschil zuur/base (beperkt).

Zoals in het bovenstaande schema te zien is, wordt vanaf klas 3 de opbouw verdiept en verbreed.

Basiskennis

Het is belangrijk om te beseffen dat ondanks het gebruik van het Binasboek, er bij scheikunde zekere basiskennis en vaardigheden bij de leerlingen aanwezig moet zijn om op succesvolle wijze het examen te kunnen maken. Deze basiskennis is nodig omdat er simpelweg geen tijd is om “alles op te kunnen zoeken”, als het al voldoende vindbaar is. 

Een aantal voorbeelden van basiskennis is:

  • namen en formules van een aantal elementen en belangrijke stoffen;
  • namen en formules van een aantal ionen en functionele groepen.

Ook de volgende basisvaardigheden moeten eigenlijk al aanwezig zijn:

  • reactievergelijkingen kunnen opstellen;
  • chemische berekeningen kunnen uitvoeren.

In het belang van de leerlingen is het daarom goed in een toets deze basiskennis en vaardigheden te bevragen.

Opbouw

Een toets wordt in principe in twee of drie delen opgebouwd:

  • basiskennis en basisvaardigheden;
  • kennis en vaardigheden behorend bij de te toetsen nieuwe leerstof;
  • kennis en vaardigheden bevraagd door middel van opgaven met veel tussentekst.

Binnen deze drie onderdelen moet er uiteraard een goede (onder)verdeling zijn in kennis-, inzicht-, toepassings- en analysevragen.

Onder voorbeelden van toetsen kunt u een 4vwo toets vinden met een dergelijke opbouw.

Als dat nodig is, verschuift  als het schoolexamen in zicht komt  de aandacht van basisvaardigheden naar de nieuwe leerstof. Op dat moment kunnen in de tekstopgaven vraagstukken verschijnen op schoolexamenniveau.

tabel5.png 

Schema 2: Inwendige opbouw scheikundetoetsen.

Het is aan te bevelen in de examenklassen halverwege het schooljaar van 5 havo en het hele schooljaar van 6 vwo vragen over basiskennis weg te laten. Leerlingen moeten de basiskennis dan gewoon beheersen.