Sector
  • Havo bovenbouw
  • Vwo bovenbouw
Vakgebied
  • Scheikunde
Leerplankundig thema
  • Schoolexamen
  • Handreiking

Weging van het PTA

16-7-2015

Een speciaal aandachtspunt is de weging van de toetsen. De sectie mag de weging zelf bepalen, soms wordt dit op schoolniveau aangegeven. De weging zal afhankelijk zijn van o.a. de plaats van de toets in het curriculum, de toetsduur, het onderwerp. Als er ook schoolexamentoetsen in het voorexamenjaar gegeven worden, hebben deze toetsen een andere rol bij de bevordering van het voorexamenjaar naar het examenjaar. Ook kan de soort toets (practica, presentaties, schriftelijke en mondelinge toetsen) een rol spelen bij de weging van de toetsen. Hierover staat meer beschreven in de volgende paragraaf.

Om de weging van onderdelen in het schoolexamen te bepalen, kunnen de volgende vragen richtinggevend zijn.

  1. Waaruit bestaat het schoolexamen? Alleen uit beoordelingen van modules of hoofdstukken? Of worden bepaalde onderwijsactiviteiten als handelingsdeel beoordeeld?
  2. Hoe worden module- of hoofdstukoverstijgende vaardigheden die de leerling gedurende het onderwijs verwerft in de beoordeling betrokken?
  3. Moeten alle schoolexamenonderdelen met een voldoende worden beoordeeld of kunnen zij elkaar compenseren?
  4. Hoe is de herkansing van schoolexamenonderdelen geregeld?
  5. Hoe vaak mag herkanst worden en wat mag er herkanst worden?

Ad 1. Te denken valt aan een opzet waarin leerlingen naast het werken aan lesmateriaal ook laten zien dat zij aan het eind van het scheikundeonderwijs een beter zicht hebben gekregen op zaken als experimenteren, onderzoeken en ontwerpen, oriëntatie op studie en beroep, samenwerken, samenhang tussen de bètavakken en de wisselwerking tussen wetenschap en technologie. Leerlingen kunnen hiervan 'bewijzen' verzamelen in bijvoorbeeld een portfolio.

Ad 2. Algemene vaardigheden zoals presenteren en meer specifieke zoals het opzetten van een onderzoek zullen in meerdere onderwerpen terugkomen en worden geëvalueerd. Het ligt voor de hand om in het begin minder strenge eisen te stellen dan aan het eind, of pas aan het eind de beoordeling van dergelijke vaardigheden te laten meetellen voor het schoolexamen.

Een ander alternatief is om hierin samen te werken met vakken die dezelfde vaardigheid in het examenprogramma hebben staan. Wellicht is het mogelijk om in afstemming met de andere natuurwetenschappelijke vakken te komen tot afsluiting in een vaardighedendossier.

Ad 3. In een systeem waarin alles voldoende moet zijn, zal uiteindelijk vrijwel elke leerling achterstand oplopen, die zich ophoopt aan het eind. Een compensatieregeling is dus aan te bevelen.

Ad 4. Een mogelijkheid is om na enkele onderwerpen een korte herkansingsperiode in te lassen, zodat achterstanden zich niet ophopen aan het einde. Het SE-cijfer moet voor aanvang van het centraal examen zijn vastgesteld en doorgegeven aan de DUO-IB-groep. Sommige scholen kennen een regeling, waarbij leerlingen het eindcijfer van schoolexamenvakken aan het eind van het traject in zijn geheel mogen herkansen. Het is van belang om binnen de sectie af  te spreken op welke wijze leerlingen kunnen herkansen, het herkansen van alle onderwerpen is immers niet meer mogelijk.

Ad 5.Herkansen moet geen prijsschieten worden, anders moet de docent op een gegeven moment voor te veel schoolexamenonderdelen tegelijk herkansingsmogelijkheden aanbieden of bijgestelde opdrachten nakijken. Leerling en school zijn er beide bij gebaat dat tijdig duidelijk wordt hoe de leerling in scheikunde presteert.

N.B. Met name item 4 en 5 moeten uiteraard passen binnen de regels zoals die voor de school als geheel of voor de tweede fase afdeling gelden.