Sector
  • Vmbo bovenbouw
Vakgebied
  • Nederlands
Leerplankundig thema
  • Schoolexamen
  • Examenprogramma
  • Handreiking
  • PTA

Beoordelingsmodellen

4-7-2016

Een beoordelingsmodel is nodig om een beoordeling objectiever en betrouwbaarder te maken. We beschrijven er drie:

1. Een correctievoorschrift

Bijvoorbeeld bij een schriftelijke toets met open vragen. Hierin zijn de richtlijnen voor het correcte antwoord (het antwoordmodel), een puntenverdeling (het scoringsvoorschrift), een beoordelaarsinstructie (bijvoorbeeld hoe om te gaan met taalfouten) en de zak-/slaaggrens (cesuur) en cijferbepaling beschreven.

2. Een beoordelingsschema of checklist

Hierin wordt een omschrijving van de criteria gegeven aan de hand waarvan de docent de antwoorden beoordeelt dus of de kenmerken en eigenschappen van een werkwijze of een product aanwezig zijn: ja/nee; aanwezig/afwezig. Bijvoorbeeld bij het beoordelen van de inleiding van het sectorwerkstuk: Er is een concrete, afgebakende onderzoeksvraag aanwezig. Of bij het beoordelen van het proces, onderdeel houding en creativiteit: De leerling toont initiatief.

3. Een beoordelingsschaal, ankertekst of rubric

Bij praktische opdrachten met een open karakter zijn prestaties van leerlingen vaak heel gevarieerd. Dan kan een beoordelingsschaal handig zijn, omdat daarin een werkwijze of product van een leerling wordt beschreven op verschillende kwaliteitsniveaus, bijvoorbeeld 1 = beginner, 2 = gevorderd en 3 = expert. Dat kan ofwel aan de hand van criteria/kenmerken, ofwel aan de hand van voorbeelden (ankers) of beide. Voor schrijfvaardigheid op het vmbo heeft SLO bijvoorbeeld rubrics ontwikkeld, gebaseerd op het referentiekader. Meer informatie hierover vindt u onder Toetsen in het schoolexamen - schrijfvaardigheid via het linkermenu.

Borging objectieve beoordeling 

Het is goed om de gebruikte beoordelingsmodellen die zijn ontwikkeld of worden gebruikt door docenten Nederlands uit te wisselen en te bespreken met collega's van andere vakken. Zo wordt geborgd dat bij de verschillende vakken vakoverstijgende vaardigheden rond mondelinge en schriftelijke vaardigheden op eenzelfde manier worden aangeboden en beoordeeld.