​​
Sector
  • Havo bovenbouw
  • Vwo bovenbouw
Vakgebied
  • Maatschappijwetenschappen
Leerplankundig thema
  • Schoolexamen
  • Handreiking
  • Examenprogramma
  • PTA

Domein E Eindtermen

9-2-2016

​​​​​Subdomein E1: Veranderingsprocessen rationalisering, individualisering en institutionalisering

18. De kandidaat kan beschrijven hoe rationalisering, individualisering en institutionalisering worden beschouwd als typerend voor de ontwikkeling van westerse samenlevingen van traditioneel naar modern. 

Subdomein E2: Veranderingsprocessen staatsvorming, democratisering en globalisering

19. De kandidaat kan beschrijven hoe staatsvorming, democratisering en globalisering worden beschouwd als typerend voor de ontwikkeling van westerse samenlevingen van traditioneel naar modern.

Subdomein E3: Effecten van veranderingen binnen een specifieke context

20. De kandidaat kan uitleggen welke veranderingen zich hebben voorgedaan binnen een specifieke context en wat daarvan de effecten zijn op de machtsverhoudingen in de samenleving.

Subdomein E4: Standpunten van politieke stromingen over vraagstukken die samenhangen met modernisering

21. De kandidaat kan binnen een specifieke context onderscheiden welke standpunten de politieke stromingen innemen ten aanzien van maatschappelijke vraagstukken die verband houden met modernisering.

Toelichting

Van domein E zijn de subdomeinen E1 en E2 onderdeel van de stof voor het centraal examen. De inhoud van deze domeinen wordt nader omschreven in de syllabus van het CvTE.

Subdomeinen E3 en E4 (hierboven cursief) maken geen deel uit van het centraal examen, in deze subdomeinen komt een context aan de orde waarin verandering een rol speelt. Deze 'context-subdomeinen' moeten onderdeel zijn van het schoolexamen. U gebruikt deze subdomeinen om de kernconcepten die horen bij het hoofdconcept Verandering toe te passen, vanzelfsprekend kunnen ook andere kernconcepten (bijvoorbeeld horend bij Vorming of Binding) op deze context worden toegepast.

In deze handreiking kiezen we voor de context Media, maar u kunt ook kiezen voor een andere context om domein E vorm te geven. Als u in uw PTA opneemt dat het gaat om een context bij het hoofdconcept Verandering (en de context niet concreet benoemt) is het zelfs mogelijk op relatief korte termijn een andere context te ontwikkelen.

U kunt bijvoorbeeld denken aan dezelfde context die u bij vwo gebruikt voor domein E: de wording van de moderne westerse samenleving. Let wel dat voor het vwo bewust is gekozen voor complexere en meer abstracte contexten. De genoemde vwo-context is dus niet ongewijzigd bruikbaar op havo.  De verandering van onze westerse samenleving kan voor de havoleerling op zich een interessante context zijn, maar zal minder abstract en daarmee concreter en meer leerlingnabij ingevuld moeten worden. De invulling kan voor havo ook  minder uitgebreid zijn.

Omdat binnen de pilot steeds gewerkt is met de context Media zullen de voorbeelden en uitwerkingen in deze handreiking over die context gaan. Hieronder vindt u een voorbeelduitwerking van deze context.