​​
Sector
  • Havo bovenbouw
  • Vwo bovenbouw
Vakgebied
  • Maatschappijwetenschappen
Leerplankundig thema
  • Schoolexamen
  • Handreiking
  • Examenprogramma
  • PTA

Doel en functie van toetsing

26-1-2016

​​​​​​​​​​​​Bij toetsing wordt onderscheid gemaakt tussen diagnostische toetsing, ook wel formatieve toetsing genoemd, en selectieve toetsing, ook wel aangeduid met summatieve toetsing. De begrippen formatief en summatief verwijzen naar de functie van een toets, niet noodzakelijkerwijs naar de aard ervan. In principe kan dezelfde toets voor beide doelen worden ingezet.

Diagnostische toetsing

Diagnostische toetsing vindt tussentijds plaats gedurende een onderwijsleerproces. Een diagnostische toets kan zowel schriftelijk als mondeling zijn. Het doel van diagnostische toetsing is om te achterhalen in hoeverre leerlingen voldoen aan wat beoogd wordt. Zij krijgen feedback en kunnen vervolgens aan hun zwakke punten gaan werken.

Bij diagnostische toetsen die vooral gericht zijn op het reproduceren van kernconcepten kan worden volstaan met gesloten vragen. U kunt bijvoorbeeld gebruikmaken van de website waarop leerlingen kunnen oefenen of ze de kernconcepten van maatschappijwetenschappen kennen (http://pmw.slo.nl/Oefenen). Het ligt echter voor de hand om ook bij diagnostische toetsen vragen te stellen die appelleren aan de hogere denkvaardigheden. Dat zullen meestal open vragen zijn. U vindt hiervan ook voorbeelden op bovengenoemde website, maar dan onder 'toepassen'. (http://pmw.slo.nl/Toepassen)

De beoordeling van diagnostische toetsen kan overgelaten worden aan de leerling zelf of aan een andere leerling. Als u leerlingen laat oefenen via de website geeft die automatisch feedback als de leerling het antwoord fout heeft.

Selectieve toetsing

Selectieve toetsing is bedoeld om een rol te spelen in beslissingen die de onderwijsloopbaan van leerlingen raken, zoals: 

  • zitten blijven of overgaan;
  • zakken of slagen. 

Bij selectieve toetsing is het essentieel dat een toets valide en betrouwbaar is, wellicht nog belangrijker dan bij diagnostische toetsing. Daarnaast is het belangrijk dat de selectieve toets onder bepaalde condities wordt afgenomen en door de docent wordt gecorrigeerd en van een cijfer voorzien.

Onder constructie van toetsen vindt u een stappenplan waarmee goede toetsen ontwikkeld kunnen worden. Daar worden ook de eisen besproken waaraan een goede toets moet voldoen.