​​
Sector
  • Havo bovenbouw
  • Vwo bovenbouw
Vakgebied
  • Maatschappijwetenschappen
Leerplankundig thema
  • Schoolexamen
  • Handreiking
  • Examenprogramma
  • PTA

PTA-varianten

9-2-2016

​​​​Bij de downloads staan enkele PTA-varianten voor zover het de (planning van de) leerstof betreft.

Op zich hoeven de CE-domeinen geen deel uit te maken van het PTA. In de syllabus is aangegeven dat het bevoegd gezag een of meer domeinen uit het CE kan opnemen in het SE. In de voorbeelden van PTA-varianten zijn telkens alle domeinen van het examenprogramma (zowel SE als CE) opgenomen.

In het SE en PTA kunnen ook schooleigen onderwerpen opgenomen worden. In het examenprogramma staat dat het schoolexamen ook betrekking kan hebben op 'indien het bevoegd gezag daarvoor kiest: andere vakonderdelen, die per kandidaat kunnen verschillen.'

Op de veertien pilotscholen is de volgorde van de behandeling van de domeinen enigszins verschillend.

De rode draad op havopilotscholen is dat domein B Samenlevingsvormen en vrijwel altijd ook domein C Maatschappelijke verschillen in leerjaar 4 worden behandeld. Domein D Veiligheid wordt op alle scholen in leerjaar 5 behandeld. De plek van domein E hoofdconcept Verandering (op pilotscholen is gewerkt met de context Media) is wisselend in leerjaar 4 of 5. De vaardigheden komen vaak al in leerjaar 4 aan de orde. Het leerjaar waarin de sociale of politieke actualiteit behandeld wordt, varieert.

Op vwo-pilotscholen komt domein B hoofdconcept Vorming (op de pilotscholen is gewerkt met de context Religie) meestal in leerjaar 4 aan de orde. Het domein C Machtsverhoudingen in de wereld wordt meestal pas in leerjaar 6 behandeld. Domein D Natievorming en de rol van de staat komt zowel in leerjaar 5 als in leerjaar 6 voor. De plaats van domein E De wording van de moderne westerse samenleving is heel verschillend (in zowel leerjaar 4, 5 als 6). De sociale en politieke actualiteit komt wat vaker in beeld in leerjaar 5; sommige scholen kiezen er bewust voor om deze domeinen in alle leerjaren terug te laten komen.

Verhouding toetsen en praktische opdrachten in het schoolexamen

Scholen hebben de vrijheid om de verhouding te bepalen tussen toetsen en praktische opdrachten in het schoolexamen. Van belang is dat er sprake is van voldoende praktische opdrachten, omdat daarmee de praktische toepasbaarheid van maatschappijwetenschappen duidelijk wordt (echter zonder dat er sprake is van een 'harde' ondergrens). Voor de invulling van praktische opdrachten is er een rijk palet aan mogelijkheden, zeker indien dit gecombineerd wordt met domein F en G of met het domein A3 Onderzoeksvaardigheden.