Sector
  • Vmbo bovenbouw
Vakgebied
  • Maatschappijleer
Leerplankundig thema
  • Schoolexamen
  • Examenprogramma
  • Handreiking
  • PTA

Herkansingsregeling

30-3-2016

De herkansingsregeling voor maatschappijleer wijkt af van die voor andere vakken. De herkansingsregeling wordt expliciet beschreven in het Eindexamenbesluit VO en luidt als volgt:

Artikel 35b1. Herexamen schoolexamen vmbo

1. Het bevoegd gezag kan bepalen dat de kandidaat die eindexamen of deeleindexamen aflegt, voor één of meer vakken het schoolexamen waarin geen centraal examen wordt afgenomen, [het examen] opnieuw kan afleggen, met dien verstande dat het bevoegd gezag dit recht in elk geval verleent voor het vak maatschappijleer behorend tot het gemeenschappelijk deel van de leerwegen, indien de kandidaat voor dat vak een eindcijfer heeft behaald lager dan 6. Het herexamen omvat door het bevoegd gezag aangegeven onderdelen van het examenprogramma.

2. Het bevoegd gezag stelt vast hoe het cijfer van het in het eerste lid bedoelde herexamen wordt bepaald. Het hoogste van de cijfers behaald bij het herexamen in een vak en bij het eerder afgelegde schoolexamen in dat vak geldt als het definitieve cijfer van het schoolexamen in dat vak.

 (http://wetten.overheid.nl/BWBR0004593/HoofdstukIII/Afdeling2/Artikel35b1
 

Hoe moet dit artikel worden uitgelegd?

  1. Uw leerlingen volgen het examenprogramma, ze doen de toetsen en eventueel praktische opdrachten die samen het schoolexamen vormen.
  2. U berekent een eindcijfer voor maatschappijleer op basis van de weging die is vastgesteld in het PTA.
  3. Dat cijfer rondt u af naar een geheel getal. Het Eindexamenbesluit VO zegt namelijk in artikel 35 lid 1: Het cijfer van het schoolexamen wordt uitgedrukt in een cijfer uit een schaal van cijfers lopende van 1 tot en met 10.
  4. Uw school moet vervolgens aan alle leerlingen die lager dan een 6 hebben gescoord een herkansing aanbieden. Een leerling die gemiddeld een 5,5 haalt voor maatschappijleer hoeft dus geen herkansing aangeboden te krijgen, omdat dit cijfer afgerond wordt op een 6.
  5. Uw school mag de mogelijkheid van een herkansing wel bieden aan leerlingen die een 6 of hoger scoren, maar dat is een keuze van de school.
  6. Het cijfer dat de leerling haalt voor de herkansing vervangt het eindcijfer van maatschappijleer, als het cijfer voor de herkansing hoger ligt dan het eindcijfer. De school vervangt dus niet het cijfer voor één onderdeel van het PTA, maar het eindcijfer dat bij stap 2 is vastgesteld.

    U kunt er dus niet voor kiezen een leerling in dit kader een SE-onderdeel te laten herkansen dat hij of zij onvoldoende heeft gemaakt om daarna het cijfer voor dat onderdeel te vervangen door het (hogere) herkansingscijfer. Dat zou ook tot een hoger gemiddelde voor het hele vak leiden, maar dat is niet de bedoeling van de wetgever. Het examenbesluit vraagt om een herkansing die het volledige eindcijfer voor maatschappijleer vervangt.

  7. De school bepaalt over welke onderdelen van het examenprogramma de herkansing gaat. Omdat het gaat om een herkansing waarvan het cijfer het eindcijfer voor het vak in zijn geheel vervangt, ligt het voor de hand om een selectie uit álle onderdelen van het maatschappijleerprogramma te toetsen in het herexamen. Op basis van het herexamen moet u immers kunnen beoordelen of de leerling in kwestie het gewenste eindniveau voor het volledige examenprogramma gehaald heeft. Het zou ten opzichte van leerlingen die via de reguliere weg een voldoende voor maatschappijleer hebben gehaald ook niet eerlijk zijn als een klasgenoot met een toets over een beperkt deel van de stof tot een hoger eindcijfer zou kunnen komen.

Op veel scholen bestaat onduidelijkheid over de herkansingsregeling voor maatschappijleer. Het kan geen kwaad de tekst van het betreffende artikel van het Eindexamenbesluit bij gesprekken over het herkansingsbeleid van de school te betrekken.