Sector
  • Vmbo
Vakinhoud
  • Kunst en cultuur
Leerplankundig thema
  • Schoolexamen

Methodiek Kunstvakken inclusief CKV

1-9-2017

Kunstvakken inclusief ckv is gericht op de brede culturele en kunstzinnige vorming van leerlingen. De essentie is dat leerlingen met een spreiding over disciplines culturele activiteiten meemaken en eigen werk maken. Het vak richt zich op de ervaringen kunstuitingen en de praktijk van kunstdisciplines. Met onderstaande methodiek bouwt het  programma voort op activiteiten die leerlingen in de onderbouw uitgevoerd hebben in het brede leergebied kunst en cultuur. Tevens legt het de verbinding naar de havo. Dit voor tl-leerlingen die willen doorstromen.
Voor het vak is een stappenplan, een methodiek, ontwikkeld waarin zowel basisvaardigheden als de eindtermen voor Oriëntatie op leren en werken te verweven zijn. Zo is het mogelijk een samenhangend programma te ontwikkelen. De methodiek bestaat uit 7 stappen. De stappen 3 tot en met 6 worden ten minste vier keer herhaald. Onderstaand de beknopte versie met een toelichting. Cursief suggesties voor de eindterm Oriëntatie op leren en werken. Terug naar de verkorte versie.

​1Oriëntatie op begrippen kunst en cultuur

​Dit kan beginnen met een terugblik in de vorm van een vormvrije kunstautobiografie (woord, beeld, geluid). Wat hebben leerlingen meegemaakt? wat hebben leerlingen gedaan op bijvoorbeeld het gebied van muziek, mode, film, of theater? En wat niet? Wat spreekt hen aan en waarom of waarom niet?
Hoe definiëren leerlingen kunst en cultuur? Wat zijn de verschillen en de overeenkomsten?

Oriëntatie op leren en werken
In het kader van oriëntatie op leren en werken kunnen leerlingen bijvoorbeeld ouders, familie, buren en/of kennissen interviewen over hun ervaringen met kunst en cultuur en over een definitie voor kunst en cultuur.

​2​Verkenning van de culturele omgeving

​De verkenning kan gebeuren door leerlingen op pad te laten gaan om actief de culturele omgeving in kaart te brengen. Waar staan beelden, bij welke instellingen kun je dansen, muziek maken of schilderen, waar zijn de musea en bioscopen, welke evenementen zijn er zoal? Waar zijn de ateliers en ontwerpbureaus?
Wat spreekt hen aan en waarom (niet)? Het kan ook dat leerlingen in de school deze informatie verzamelen.

Oriëntatie op leren en werken
De concrete verkenning geeft leerlingen vanzelf een beeld van bedrijven en instellingen in de sector. Door beroepsbeoefenaren te interviewen en een kijkje achter de schermen te nemen krijgen leerlingen een beeld van creatieve en ambachtelijke beroepen en functies.

​3​De keuze voor een culturele activiteit, inclusief oriëntatie

​Het examenprogramma schrijft voor dat leerlingen een keuze maken en actief deelnemen culturele activiteiten. Afhankelijk van de leerlingen, de mogelijkheden in de buurt van de school en de organisatie kunnen leerlingen een beargumenteerde keuze maken uit het aanbod in (de nabije omgeving van) de school. De culturele activiteiten brengen de leerling bij voorkeur in contact met kunstuitingen in levensechte contexten.
Welke activiteiten sluiten aan bij de belevingswereld van deze leerlingen en welke activiteiten verruimen de horizon? Om een keuze te kunnen maken uit het aanbod verzamelen leerlingen praktische en inhoudelijk informatie over de activiteit. Dit kan bijvoorbeeld gaan over de vorm, de inhoud en de betekenis van de kunstuiting.

Oriëntatie op leren en werken
Stimuleer de leerlingen om vanuit beroepsgerichte profielen of keuzevakken bepaalde activiteiten te kiezen en beroepen te onderzoeken. Zo wordt ook de samenhang zichtbaar tussen het kunstvak en de beroepsgerichte vakken. Voorbeelden: keuzevak fotografie en fotograaf; keuzevak digispel en gamedesign; keuzevak Podium en artiest. Voor tl-leerlingen die examen doen in een kunstvak kan aangesloten worden bij de CKV examen thema's.

​4​De keuze voor een kunstzinnige activiteit, inclusief oriëntatie

​Het is goed de samenhang tussen de culturele activiteiten en de praktijk van één of meerdere van de kunstvakdisciplines voor leerlingen zichtbaar te maken. Hoe kan de culturele activiteit de start zijn van een kunstzinnige vervolgactiviteit of hoe kan een kunstzinnige activiteit aansluiten bij een culturele activiteit? Is er bijvoorbeeld een verbindend thema of onderwerp denkbaar?

Oriëntatie op leren en werken
Hiervoor geldt hetzelfde als bij stap 3: Stimuleer de leerlingen om vanuit beroepsgerichte profielen of keuzevakken bepaalde activiteiten te kiezen en beroepen te onderzoeken. Voorbeelden: Groen en designer; BWI en meubelontwerper,  D&P en vormgever. Voor tl-leerlingen die examen doen in een kunstvak kan aangesloten worden bij de CKV-examen thema's.

​5​Ondernemen en/of produceren

​Het is de uitdaging om leerlingen bij voorkeur buiten de school een ervaring of beleving te bieden. Dit is sterk afhankelijk van de ervaring van leerlingen en de mogelijkheden in de buurt van de school. Soms is het mogelijk om handige combinaties te maken, bijvoorbeeld: leerlingen bezoeken een kunstenaar in zijn atelier en bekijken zijn of haar werk, nemen een interview af en kunnen zelf werk produceren.

Oriëntatie op leren en werken
Vanzelfsprekend is de activiteit die een leerling onderneemt hét moment waarop de resultaten van een opleiding en beroep zichtbaar worden. In deze fase komen leerlingen echt in contact met anderen. Dit is een goed moment om leerlingen vragen te laten stellen om een beeld te krijgen van het werk.

​6​Vormvrij kunstdossier en reflectie

​Leerlingen moeten hun activiteiten documenteren in een kunstdossier waarvan de vorm vrij te kiezen is. Dit kan bijvoorbeeld ook een videofragment, een audiobestand of een fotoreportage zijn. De keuze voor de vorm zegt iets over de interesse of talenten van de leerlingen.

Oriëntatie op leren en werken
Stimuleer leerlingen ook aandacht te besteden aan hun kwaliteiten en hun motieven: Wat kan ik het best en hoe weet ik dat? Waar ga en sta ik voor en waarom? Maar ook: hoe heb ik dat ontdekt?

​7​Presentatie

​Tijdens de presentatie delen de leerlingen hun ervaringen met medeleerlingen en leraren. Dit is ook het moment om het eigen werk onder de aandacht te brengen. Voor de verdere ontwikkeling van de leerling is het van belang dat de leerling weet door welke ervaring of welk inzicht hij of zij is geraakt.

Oriëntatie op leren en werken
Vanzelfsprekend wordt er ook vooruit geblikt: wat betekenen de ervaringen voor het vervolg van de loopbaan en voor de vrije tijd?

Naar vorige pagina