​​
Sector
  • Vwo bovenbouw
Vakgebied
  • Chinees
Vakinhoud
  • Cultuur
  • Gesprekken voeren
  • Kijken en luisteren
  • Lezen
  • Literatuur
  • Schrijven
  • Spreken
Leerplankundig thema
  • Schoolexamen
  • Examenprogramma
Vakspecifiek thema
  • ERK

Chinees en het Europees Referentiekader

6-1-2015

Iedereen die in Europa lesgeeft in een moderne vreemde taal, heeft ongetwijfeld al van het Europees Referentiekader gehoord. Het Europees Referentiekader (in Nederland vaak afgekort tot ERK) is de Nederlandse benaming voor het Common European Framework of Reference (CEFR, ook de afkorting CEF wordt gebruikt).

Het ERK is een systeem van niveauomschrijvingen voor de moderne vreemde talen, dat een gemeenschappelijke basis verschaft voor de uitwerking van leerplanrichtlijnen, lesprogramma's, leermaterialen en examens in heel Europa. Op deze manier wordt het makkelijker om behaalde kwalificaties overal in Europa met elkaar te vergelijken, wat de mobiliteit in Europa ten goede komt.

Het ERK beschrijft welke taalprestaties bij een bepaald taalbeheersingsniveau horen, met betrekking tot zowel de inhoud (in termen van taalhandelingen in sociale contexten) als de kwaliteit (in termen van grammaticale correctheid, woordenschatbeheersing, uitspraak, spelling etc…).

Het ERK onderscheidt zes stadia van taalprestatieniveaus. Deze worden nader uitgewerkt in beschrijvingen van wat men kan in de betreffende taal. De beschrijvingen zijn omschreven in descriptoren, de zogenaamde 'can do'-statements of -descriptoren. De zes niveaus zijn in het volgende schema samengevat:

 

A

Basisgebruiker

/                     \

A1                        A2

Breakthrough        Waystage

B

Onafhankelijke gebruiker

/                         \

B1                         B2

Threshold              Vantage

C

Vaardige gebruiker

/                          \

C1                          C2

Effective Proficiency       Mastery
              

 

Voor het eerste niveau (A1) is slechts beginnerskennis vereist bij zeer concrete situaties en vertrouwde contexten. Vervolgens klimt het niveau op tot C2, dat een moeiteloze taalbeheersing beschrijft ongeacht complexiteit, register en impliciete betekenissen.

Het ERK gaat uit van vijf vaardigheden:

  • luisteren;
  • lezen;
  • gesprekken voeren (of gesproken interactie);
  • spreken (of gesproken productie, denk aan monologen en presentaties);
  • schrijven.

Deze vaardigheden zijn in de Nederlandse eindexamenprogramma's van alle moderne vreemde talen  opgenomen; ze dienen daarom allemaal te worden getoetst en becijferd.
 
Elke vaardigheid wordt in het ERK nader uitgewerkt in een aantal subcategorieën of subvaardigheden, die verschillende taalactiviteiten beschrijven; bij leesvaardigheid zijn dat bijvoorbeeld het lezen van correspondentie, het oriënterend lezen, het lezen ter informatie en het lezen van instructies. 
 
Het ERK onderscheidt ook vier zogenaamde domeinen: verschillende aandachtsgebieden in het sociale leven waarbinnen communicatieve situaties plaatsvinden. Dat zijn:

  • Het dagelijks leven (persoonlijk domein): situaties waarmee je als privé persoon te maken hebt. Denk aan een hobby, aan de contacten met familie en vrienden of aan het lezen voor eigen plezier.
  • De publieke sector (publiek domein): situaties waarin je handelt als lid van de samenleving, bijvoorbeeld in een restaurant, aan een loket, bij de contacten met bedrijven of andere instellingen.
  • Werk (professioneel domein): alle werkgerelateerde situaties, inclusief een bijbaan.
  • Opleiding (educatief domein): alle situaties die betrekking hebben op school en opleiding.

Wilt u zich meer in het Europees Referentiekader verdiepen? Raadpleeg de website www.erk.nl, of download de publicatie Taalprofielen 2015: deze publicatie geeft een overzicht van alle niveaus van het ERK, geïllustreerd met can do-statements en voorzien van voorbeelden van concrete taalgebruiksituaties.

ERK in het Nederlandse talenonderwijs

Het eindexamenprogramma havo/vwo voor de moderne vreemde talen is vanaf 2007 gekoppeld aan het ERK. Ook de streefniveaus voor Chinees zijn in deze handreiking uitgewerkt in ERK-niveaus. De koppeling van het eindexamenprogramma aan de niveaus van het ERK is niet alleen een Nederlands fenomeen, maar is inmiddels in steeds meer Europese landen een realiteit.