Sector
  • Vwo bovenbouw
  • Havo bovenbouw
  • Gymnasium bovenbouw
Vakgebied
  • Biologie
Leerplankundig thema
  • Handreiking
  • Schoolexamen

Contexttoetsen

13-7-2015

​​​​​​​​Kort door de bocht gezegd is een context een omgeving waarin 'iets' – i.c. een biologisch concept – zijn betekenis krijgt. De contexten geven relevantie en betekenis aan de concepten.
Concept-contextlesmateriaal heeft een aantal kenm​erken, evenals de bijbehorende toetsen. Dat is goed te zien in de gegeven voorbeelden.

Kenmerken

In de pilot bij de nieuwe programma's is de concept-contextbenadering op verschillende manieren didactisch uitgewerkt. De volgende punten waren daarbij de grootste gemene deler:

  • De contexten worden benaderd vanuit het perspectief van een deelnemer.
    Soms worden de leerlingen expliciet in de rol van een deelnemer van de context gezet, soms wordt over de schouder van een deelnemer gekeken.
  • Er is sprake van meer dan één context.
    Omdat een begrip in verschillende contexten een (iets) andere betekenis heeft én het doel is dat leerlingen biologische concepten wendbaar kunnen gebruiken in verschillende relevante contexten, komt een concept dus zeker meer dan één keer in het hele programma voor. Zo ontstaat een spiraal door het hele lesprogramma waarbij concepten steeds rijkere betekenissen en relevantie voor de leerlingen krijgen.
  • De biologische concepten die in de contexten functioneren, worden geëxpliciteerd.
    Vaak gebeurt dit met behulp van een of meer conceptmaps waarin de concepten en hun onderlinge relaties worden weergegeven. Het accent komt zo ook op de centrale concepten te liggen.
  • De biologische concepten die in de contexten functioneren, worden gerecontextualiseerd
    Recontextualiseren betekent dat met behulp van de concepten de relatie tussen verschillende contexten gelegd wordt, bijvoorbeeld door overeenkomsten en verschillen in betekenis van de concepten in beide contexten te benoemen.
  • De toetsing vindt ook in contexten plaats
    In een toets kunnen de contexten uit de voorgaande lessen opnieuw aan de orde komen. Maar door (ook) een andere context in een toets aan te snijden, wordt nagegaan of en in hoeverre de leerlingen in staat zijn de concepten in nieuwe contexten te gebruiken.

Toetsen​

Toetsen in een context betekent dan dat:
  • er één situatie of probleem centraal staat, waarin de leerling deelnemer zou kunnen zijn;
  • en leerlingen met vragen over (een probleem in) die situatie geconfronteerd worden;
  • waarvoor ze biologische begrippen (die ze in een andere context geleerd hebben) moeten inzetten om tot een antwoord/oplossing te komen.

Voorbeelden

De voorbeelden zijn afkomstig uit de bijlage bij het eindrapport van de CVBO (2010). De bijbehorende modules staan ook online, de toetsen niet.​

Havo

Vwo

  • Een toets en een correctiemodel bij de module Erfelijk ziek. In de module zijn de contexten Leven met CF en CF genezen aan de orde geweest. De toets gaat over medicijnontwikkeling voor de ziekte van Pompe.
  • Een toets en een correctiem​odel bij de module Topsport of tobsport. In de module zijn de contexten Profsport: hoe eerlijk is sport?, Bewegingswetenschappen en Sport 'X' Je eigen sport aan de orde geweest. De toets gaat over een voetballer.