Sector
  • Vwo bovenbouw
  • Havo bovenbouw
  • Gymnasium bovenbouw
Vakgebied
  • Biologie
Leerplankundig thema
  • Handreiking
  • Schoolexamen

Praktische opdrachten

13-7-2015

​​​Niet verplicht

Het idee en de term 'praktische opdracht' als (verplicht) schoolexamenonderdeel stamt uit de tijd van de invoering van de tweede fase en het studiehuis. Sinds 2007 zijn weliswaar alle vormvoorschriften voor de examens verdwenen en zijn praktische opdrachten niet meer verplicht, toch zijn ze op veel scholen gehandhaafd.

Als onderscheidend kenmerk hanteren we hier de randvoorwaarden: het is een opdracht van een omvang van meer dan twee lesuren die ten minste voor een deel buiten de reguliere lestijd uitgevoerd wordt. Leerlingen kunnen daarbij bronnen – waaronder medeleerlingen en ouders – raadplegen.

Zeer ​divers

Een praktische opdracht kan vele vormen hebben. Het kan een uitgebreid individueel practicum zijn, waarvan de verslaglegging thuis gebeurt. Het kan ook een opdracht betreffen waarvoor een groep leerlingen enkele weken met informatieverzameling en -verwerking bezig is en een presentatie voorbereidt.

Ook de vrijheid die leerlingen gegund wordt om eigen keuzes te maken, kan sterk verschillen. Soms is de opdracht sterk gestructureerd, soms behoorlijk open.

Hoewel een praktische opdracht niet altijd de vorm van een praktijktoets hoeft te hebben, is een praktijktoets wel een goede vorm voor een praktische opdracht. In de publicatie Toetsen op school is een hoofdstuk over praktijktoetsen opgenomen dat uitleg geeft over kenmerken, constructie en gebruik ervan.

Voorbeelden

In het project Kwaliteitsborging Schoolexamens zijn enkele zelfgemaakte praktische opdrachten van de deelnemers besproken. Toen bleek hoe lastig en arbeidsintensief het is om een goede praktische opdracht te maken. Hieronder staan twee voorbeelden met enig commentaar.​

  • Een praktische opdracht van het Eemsdelta College te Appingedam.
    • Klas: 4 havo
    • Type opdracht: eigen onderzoek op basis van eerdere practica
    • Groeperingsvorm: groepjes van twee
    • Product: werkplan, logboek, presentatie met PowerPoint, verslag
    • Beoordeling: max. tien punten voor eerdere practica (2), werkplan (1), logboek (1), presentatie met powerpoint (3), verslag (3).
       
  • De opgave en het correctievoorschrift van 'Diermanager', de tweede context van de module 'Gedra​ag je' (oorspronkelijk gemaakt voor havo op CSG Dingstede te Meppel, bewerkt voor vwo door het Candea College te Duiven). Deze is te beschouwen als een uitgebreide praktische opdracht. Leerlingen gaan delen van een kinderboerderij (her)ontwerpen.​​​​
    • Klas: 4 vwo
    • Type opdracht: ontwerpopdracht waarbij veel informatie gezocht moet worden
    • Groeperingsvorm: groepjes van drie
    • Product: adviesrapport met onderbouwd ontwerp
    • Beoordeling: vijftig beoordelingspunten die elk één punt kunnen opleveren.