Sector
  • Vwo bovenbouw
  • Gymnasium bovenbouw
Vakgebied
  • Biologie
Vakinhoud
  • Evolutie
Leerplankundig thema
  • Handreiking
  • Schoolexamen

Subdomein F4: Ontstaan van het leven (vwo)

12-5-2015

​EINDTERM

De kandidaat kan met behulp van het concept ontstaan van het leven ten minste in contexten op het gebied van wereldbeeld benoemen met behulp van welke theorie het voorkomen van leven op Aarde wordt verklaard.

Mogelijke context

Wereldbeeld
Documentairemakers interviewen gerenommeerde wetenschappers die zich met onderzoek naar het ontstaan van het leven bezighouden met als doel kijkers inzicht in verschillende theorieën hierover te geven.

​​Mogelijke uitwerking van de eindterm

De kandidaat kan in contexten bijvoorbeeld:

  • aangeven uit welke periode de eerste levende organismen op aarde stammen;
  • theorieën over het eerste ontstaan van de organische moleculen op aarde beschrijven;
  • theorieën over het ontstaan van de eerste levende cellen op aarde beschrijven;
  • aangeven welke implicaties verschillende theorieën over het ontstaan van leven op aarde kunnen hebben voor levensbeschouwelijke vragen.

​​Mogelijke deelconcepten

​​​Zelforganisatie, oersoep, archaea, chemische evolutie, Miller-Urey-experiment, endosymbiosetheorie, black smoker.

​Relatie met andere subdomeinen

CE
B3 Stofwisseling van het organisme
C1 Zelforganisatie van cellen
C3 Zelforganisatie van het ecosysteem
F1 Selectie
F2 Soort​vorming

SE
C2 Zelforganisatie van het organisme
​​F3 Biodiversiteit​

Suggesties voor lesmateriaal en achtergrondinformatie

  • Evolutiebiologie​: leerlingen ontdekken in de rol van exobioloog criteria voor het ontstaan van leven en maken ke​​nnis met het concept evolutie, debatteren over de evolutietheorie en doen een verwijzingsopdracht via internet. Deze opdracht is ontworpen door Naturalis.​
  • Biobits evolutie: Bio-Bits bovenbouw biedt leerlingen inzicht in het achterliggende denk- en onderzoekswerk dat vanaf het Darwinistische evolutiemodel tot het ontstaan van de moderne opvattingen heeft geleid.​
  • Evolutiebiologie​: leerlingen ontdekken in de rol van exobioloog criteria voor het ontstaan van leven en maken ke​​nnis met het concept evolutie, debatteren over de evolutietheorie en doen een verwijzingsopdracht via internet. Deze opdracht is ontworpen door Naturalis.
  • Water, kweekvijver van het leven: lessenserie over evolutie en het ontstaan van het leven bij het cahier
  • Biobits evolutie: Bio-Bits bovenbouw biedt leerlingen inzicht in het achterliggende denk- en onderzoekswerk dat vanaf het Darwinistische evolutiemodel tot het ontstaan van de moderne opvattingen heeft geleid.
  • Artikelen op ECENT (website voor lerarenopleiders): meerdere suggesties over denkbeelden over en benaderingen van evolutie.​

Contactpersoon