Sector
  • Havo bovenbouw
Vakgebied
  • Biologie
Vakinhoud
  • Instandhouding
  • Gezonde leefstijl
Leerplankundig thema
  • Handreiking
  • Schoolexamen

Subdomein C2: Zelfregulatie van het organisme (havo)

12-5-2015

​​​EINDTERM

De kandidaat kan met behulp van het concept levenscyclus ten minste in contexten op het gebied van gezondheid en voedselproductie benoemen op welke wijze de ontwikkeling van organismen verloopt en verklaren op welke wijze verstoringen van de ontwikkeling ontstaan, kunnen worden voorkomen en worden aangepakt.

Mogelijke ​contexten

Gezondheid
Verloskundigen voeren regelmatig controles uit bij zwangere vrouwen om te controleren of het kind zich goed ontwikkelt.

Voedselproductie
Groentekwekers grijpen in verschillende stadia van de levenscyclus van voedingsgewassen in om een zo hoog mogelijke productie te verkrijgen.

​​​Mogelijke uitwerking van de eindterm

De kandidaat kan in contexten bijvoorbeeld:

  • de levenscycli van bloemplanten, insecten en zoogdieren in globale termen beschrijven;
  • de fases in de ontwikkeling van zygote tot aan de geboorte van een baby herkennen;
  • de invloed van voeding, gebruik van genotmiddelen en van stress op de prenatale ontwikkeling beschrijven;
  • beschrijven hoe inwendige en uitwendige factoren de lichamelijke ontwikkeling van een mens gedurende zijn levensloop beïnvloeden.

​​Mogelijke deelconcepten

Stampers, meeldraad, zaad, kiem, geslachtscellen, bevruchting, ei, larve, pop, imago, embryo, foetus, placenta, vruchtwater, navelstreng, zygote aangeboren afwijking, erfelijke ziekte, (oorzaken van) kanker.

​​Relatie met andere subdomeinen

CE                                          
C1 Zelforganisatie van cellen
F1 Selectie

SE
E1 DNA-replicatie
E3 Voortplanting​​

Suggesties voor lesmateriaal en achtergr​​ondinformatie

  • Celcycli: weblessen over de twee typen celdelingen die samen de basis vormen voor de voortgang van levenscycli en generatiewisselingen van protisten, planten, dieren en mens.
  • Leven in de k​as: een lessenserie over plantenteelt en -veredeling in de contexten van de komkommerkwekerij, gewasbescherming en tomatenveredeling.
Contactpersoon