Sector
  • Vwo bovenbouw
  • Havo bovenbouw
  • Gymnasium bovenbouw
Vakgebied
  • Biologie
Vakinhoud
  • Biologische eenheid
  • Instandhouding
Leerplankundig thema
  • Handreiking
  • Schoolexamen

Domein B: Zelfregulatie

12-5-2015

Omschrijving van het domein

De biologie, de leer van het leven, bestudeert het leven op verschillende niveaus: moleculair, cel, orgaan, organisme, populatie, ecosysteem. Op elk niveau zijn er systemen met een eigen organisatie, de biologische eenheden: de moleculen, de cel, het orgaan, het organisme, de populatie, het ecosysteem.

Biologische eenheden, op welk organisatieniveau dan ook, houden zichzelf in stand door het opnemen van stoffen c.q. energie uit hun omgeving, door het herstellen van opgelopen schade, door zich te verdedigen tegen belagers en tegen schadelijke stoffen en door het aanpassen aan of het veranderen van de omgeving. Onderdelen van een biologische eenheid kunnen gespecialiseerd zijn voor een bepaalde functie. Biologische eenheden kunnen met elkaar op een hoger niveau een nieuwe biologische eenheid vormen met een eigen organisatiestructuur.

Doelen in dit domein

De kandidaat kan in een context:

  • biologische eenheden herkennen en de kenmerken ervan beschrijven. Die biologische eenheden zijn moleculen, cellen, organen, organismen, populaties, ecosystemen.
  • beschrijven dat er opname, verwerking en afgifte van energie, materie en informatie is, en daarbij de relaties binnen en tussen de verschillende biologische eenheden beschrijven.
  • redeneringen hanteren waarbij vanuit een gegeven vorm van een biologische eenheid naar een bijbehorende functie wordt gezocht, en andersom.

Subdomeinen

Domein B kent de volgende subdomeinen die getoetst worden in het centraal examen (CE) of alleen in het schoolexamen (SE).

havovwo
B1 Eiwitsynthese (SE)B1 Eiwitsynthese (CE)
B2 Stofwisseling van de cel (CE)B2 Stofwisseling van de cel (CE)
B3 Stofwisseling van het organisme (CE)B3 Stofwisseling van het organisme (CE)
B4 Zelfregulatie van het organisme (CE)B4 Zelfregulatie van het organisme (CE)
B5 Afweer van het organisme (CE)B5 Afweer van het organisme (CE)
B6 Beweging van het organisme‚Äč (SE) B6 Beweging van het organisme (SE)
B7 Waarneming door het organisme (CE)B7 Waarneming door het organisme (SE)
B8 Regulatie van ecosystemen (CE)B8 Regulatie van ecosystemen (CE)