Sector
  • Vwo bovenbouw
  • Havo bovenbouw
  • Gymnasium bovenbouw
Vakgebied
  • Biologie
Leerplankundig thema
  • Handreiking
  • Schoolexamen

Vernieuwing schoolexamen

12-5-2015

​​​​​​​​​​​​​​De regelgeving voor het schoolexamen geeft scholen de ruimte om in het schoolexamen een aantal stappen te zetten in de richting van de vernieuwing van de examinering. Binnen het schoolexamen kunnen examenvormen worden opgenomen waarmee op uiteenlopende manieren de leerresultaten van leerlingen kunnen worden beoordeeld.  

Een bijzonder aspect van de regelgeving (vanaf 2007) is dat in het programma voor het schoolexamen onderdelen kunnen voorkomen die per leerling mogen verschillen. Met andere woorden, het schoolexamen hoeft niet per se uniform te zijn voor alle leerlingen. Dat schept ruim​te om binnen de profielen N&G en N&T te kiezen voor profielverdiepende of profielverbredende examenonderdelen. 

Ook kan worden gewerkt met meer gevarieerde examenvormen. Daarbij valt te denken aan:

  • de opgaven van de Nationale Biologie Olympiade;
  • openboektoetsen, bijvoorbeeld als de toetsen van de voorronde van de Nationale Biologie Olympiade gebruikt worden in klas 4;
  • groepstoetsen, zoals in de module Ziekteverwekkers, afweer en behandeling;
  • schriftelijke toetsen met bronnenmateriaal dat een week voor de toets aan de leerlingen wordt uitgereikt;
  • modules gevolgd (en getoetst) binnen het vervolgonderwijs, bijvoorbeeld bij www.itsacademy.nl​;
  • praktijkbeoordeling, bijvoorbeeld van een stage;
  • practicumtoetsen;
  • toetsen waarbij leerlingen computerprogramma's moeten gebruiken, zoals Coach of Excel.

Voorbeelden van nieuwe vormen van toetsing in h​​​et SE zijn ook te vinden in het materiaal dat Cito in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld, met hulp van onder meer de pilotscholen. Er zijn, zowel voor havo als vwo, verschillende praktische opdrachten ontwikkeld: een ontwerpopdracht, een opdracht waarin een betoog moet worden geschreven en een opdracht waarin de leerling een essay schrijft waarin een ethisch dilemma wordt geanalyseerd. In deze opdrachten worden behalve biologische kennis en inzicht ook (algemene) vaardigheden en competenties beoordeeld. In de beoordeling wordt een onderscheid gemaakt tussen wat de leerling in ieder geval zou moeten presteren en een bovengemiddelde uitwerking.
In zowel de praktische opdrachten als de schriftelijke opgaven staan contexten uit het dagelijks leven en de wetenschap centraal. De versies voor havo en vwo verschillen deels in onderwerp en natuurlijk in diepgang. Desgewenst kunnen de opgaven door de docent worden bewerkt zodat ze beter aansluiten bij de op school gebruikte methode. Sinds februari 2013 zijn deze opgaven beschikbaar voor de scholen.​​​